Sihirli SysRq Tuşu

Sihirli SysRq; kullanıcının, sistemin durumuna bağlı olamksızın, sistem seviyesinde(ing: low-level) işlemler gerçekleştirmek için Linux çekirdeğine gönderdiği tuş kombinasyonlarıdır.

Tuş kombinasyonları Alt + SysRq (yoksa, PrintScrn) + <RADİKAL> şeklindedir. Radikal kısım klavye türüne göre (QWERTY, Dvorak, AZERTY, Colemak) değişir. Eğer Gnome/KDE gibi masaüstlerinde kombinasyonun başına Ctrl eklemeniz gerekebilir. Alt tuşu yerine dilerseniz AltGr’yi de kullanabilirsiniz. Bazı dizüstülerde SysRq tuşunu kullanmak için öncelikle Fn’e basmak gerebilir. Böyle durumlarda: (Ctrl +) Alt + Fn + SysRq + (burada Fn’i bırakın) + <RADİKAL> kombinasyonunu uygulamanız gerekir.

İşlem QWERTY Dvorak AZERTY Colemak
Konsola yazılacak kernel mesajlarının seviyesini belirler 0-9 0-9 0-9 (shift'i kullanmadan) 0-9
Dosya sistemlerini çıkartmadan veya senkronize etmeden sistemi anında yeniden başlatır b x b b
Sistemi çökert. Eğer ayarlanmışsa, "Crashdump" alınacaktır.c c j c
Şu anda tutulan "Lock"ları göster (CONFIG_LOCKDEP gerekir) d e d s
init (PID 1) dışındaki tüm işlemlere SIGTERM gönder e . e f
Out-of-memory durumlarında çağırılan, oom_kill'i çağırır.f u f t
"Kernel Mode Setting" kullanıldığında, kernel'in framebuffer konsol'una geçiş için acil destek sağlar. kdb mevcutsa, hata ayıklayıcıyı başlatır.gi g d
Kısa bir yardım metnini ekrana yazdır. Herhangi bir anlamı olmayan tuş kombinasyonlarında da yine yardım metni yazdırılır. h d h h
init (PID 1) dışındaki tüm işlemlere SIGKILL gönder i c i u
FIFREEZE ioctl tarafından dondurulmuş dosya sistemlerini zorla çözer j h j n
Mevcut sanal konsoldaki tüm işlemleri öldür. (X ve svgalib programlarını sonlandırmak için kullanılabilir.) k t k e
Tüm aktif işlemciler için "stack backtrace"i göster l n l i
Mevcut hafıza bilgisini konsola yazdır m m \
Tüm yüksek öncelikli ve gerçek-zamanlı (ing: real-time) işlemlerin nice önceliğini varsayılana döndür n b n k
Sistemi kapat o r o y
Mevcut register'ları ve flag'ları konsola yazdır p l p ;
Tüm aktif yüksek çözünürlüklü saatleri (ing: timer) ve saat kaynaklarını göster q ' a q
Klavyeyi ham (ing: raw) mod'dan, X11 ve svgalib gibi programların da kullandığı, XLATE mod'a sokrp r p
Tüm bağlanmış (ing: mounted) dosya sistemlerini senkronize et s o s r
Mevcut işlemlerin listesini ve bilgilerini mevcut konsola yazdır t y t g
Bağlı tüm dosya sistemlerini\, yalnızca okuma (ing: read-only) mod'da\, yeniden bağlarugul
Framebuffer konsolunu zorla restore eder (türkçesi ne?); ancak ARM işlemcilerde bu tuş ETM buffer'ının dump olmasına (türkçe burada yok oluyor) sebep olur v k v v
Bloklanmış (D state) görevleri listeler w \ z
PowerPC platformunda xmon arayüzü tarafından kullanılır x q x x
Global CPU register'larını gösterir (SPARC-64) y f y j
ftrace buffer'ını dump eder z ; w z

Kitlenmiş bir sistemi güvenli bir şekilde yeniden başlatmak için QWERTY veya AZERTY klavyelerde REISUB (hatırlamak için: Reboot Even If System Utterly Broken) kombinasyonlarını uygulayabilirsiniz. Eğer komutların çıktılarını göremiyorsanız, komutlar arası birkaç saniye beklemek iyi bir şeydir.

Bu özellik hem kernel derlenirken, hem de bir sysctl prametresi tarafından kontrol edilir. Bazı dağıtımlarda bu özellik güvenlik amacıyla varsayılan olarak kapalıdır. Etkinleştirmek için

echo 1 > /proc/sys/kernel/sysrq

komutunu kullanabilirsiniz.

echo RADİKAL > /proc/sysrq-trigger

komutu ile yukarıdaki key kombinasyonlarını komut satırından (veya programlarınızdan) da çalıştırabilirsiniz.

Unutulmamalıdır ki ciddi donanımsal veya yazılımsal sorunlarda ve panic durumlarında bu kombinasyonlar işe yaramayabilir.


Elimden geldiğince Wikipedia‘dan çevirmeye çalıştım; ancak güdük İngilizcem ile pek de harika olduğu söylenemez. Yine de konu hakkında yeterince bilgilendirici veya en azından ilgi uyandırıcı olduğunu umuyorum.

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported License.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir